ضر ب ا لمثلها و تمثیلها ی ا یرانی

به نا م یکتا ی بی مثا ل

ضر ب ا لمثلها و تمثیلها ی ا یرا نی

(( آ ))

1- آ ب_ ا ز آ ب تکا ن نمی خورد .

2- آ ب ا ز آ سیا ب ا فتا د ن .

3- آ ب ا ز د ستش نمی چکد .

4 - آ ب ا زسر چشمه گل آ لود است .

5- آ ب در کوزه وما تشنه لبا ن می گر د یم یا ر د ر خا نه وما گرد جها ن می گرد یم .

6- آ ب رفته به جوی با ز نمی گرد د .

7- آ ب که سر با لا می رود قوربا غه ا بو عطا ء می خوا ند .

8- آ ب که ا ز سر گذشت چه یک نی چه صد نی .

9- آ ب که یک جا بما ند می گند د .

10- آ ب ندا رد وا لٌا شنا گر قا بلی ا ست .

11- آ بی که آ برو ببرد بر گلو مریز.

12- آتش تند زود نا بود می شود .

13- آ تش که گرفت خشک وتر می سوزد .

14- آ د م ترسو هزا ر با ر می میرد .

15- آ د م خوش حسا ب شریک ما ل مرد م ا ست .

16- آ د م عجول کا ررا د و با رمی کند .

17- آ د م گدا ا ین همه ا دا .

18- آ د م گرسنه خوا ب نا ن سنگک می بیند .

19- آ د م نا شی سرنا را ا ز سر گشا د ش می زند .

20 - آ رد خودرا بیختیم ،ا لک خودرا آ ویختیم .

21- آ زمند پیوسته نیا زمند بود .

22- آ زموده را آ زمود ن خطا ست .

23- آ ستین نو می خوره پلو .

24- آ سوده کسی که خرندا ره ، ا زکا ه وجوش خبر ندا ره .

25- آ سیا ب به نوبت .

26- آ شپزکه د وتا شد آ ش یا شور ا ست یا بی نمک.

27- آ ش کشک خا لته بخوری پا ته نخوری پا ته .

28- آ ش نخورده دها ن سوخته .

29- آ شی با یک وجب روغن .

30- آ فتا ب آ مد د لیل آ فتا ب .

31- آ فتاب لب با م .

32- آ فتا به خرج لحیم.

33- آ فتا به ولگن صد د ست شا م ونا ها ر هیچی .

34- آ ن پیری نیست که مرا د کسی برآ ورد .

35- آ نچه د لم خوا ست نه آ ن شد آ نچه خدا خوا ست هما ن شد .

36- آ نچه عیا ن ا ست چه حا جت به بیا ن ا ست.

37- آ ن را که حسا ب پا ک ا ست ا ز محا سبه چه با ک ا ست .

38- آ ن سبو بشکست و آ ن پیما نه ریخت .

39- آ ن قد ر بما ن که علف زیر پا یت سبز شود .

40- آ ن قد رما ر خورده که ا فعی شده .

41- آ نکس که بدم گفت بدی سیرت ا وست .

42- آ وا ز دهل شنید ن ا زد ور خوش است .

43- آ هسته بیا آ هسته برو که گربه شاخت نزنه .

44- آ هن تا دا غ ا ست با ید بر آ ن چکش کوفت .

(( ا ))

1- اتفا ق خبر نمی کند .

2- ا رٌا به با یک چرخ نمی چرخد .

3- ا زآ ب گل آ لود ما هی گرفتن

4- ا ز آ ن مترس که ها ی وهو د ا ره ، از آ ن بترس که سر به تو د ا ره .

4- ا ز ا سب ا فتا ده ا یم ا ز نسل نیفتا ده ا یم .

5- ا زا ین د م بریده هر چی بگوئی بر می آ ید .

6- ا زا ین ستون تا ا ون ستون فرجه .

7- ا ز ا ین گوش می شنود ا ز آ ن گوش بیرون می کند .

8- ا ز بی کفنی زنده ا یم .

9- ا ز پس هر گریه با شد خنده ای .

10- ا زتو حرکت ا زخدا برکت .

11- ا زچا له برون آ مد ود ر چا ه فرو رفت .

12- ا زحرس یک مو کندن هم غنیمنت ا ست .

13- ا ز د ست پس می زنه وبوی عنبر آ ورد .با پا پیش می کشه .

14- ا زدعا ی گربه ی سیا ه با را ن نمی آ ید .

15- ا ز د ل برود هر آ نچه ا زد یده برفت .

16- ا زد ور د ستی بر آ تش دا شتن .

17- ا ز روبا ه پرسید ند شا هد ت کیه گفت د مم .

18- ا زشما عبٌا سی ا زما رقٌا صی .

19- ا ز شیر مرغ تا جا ن آ د م.

20- ا زکوزه هما ن بر ون ترا ود که د را وست .

21- ا زکیسه ی خلیفه می بخشد .

22- ا ز گیر د زد درآ مد ، گٌیر رمٌا ل ا فتا د .

23- ا ز ما ست که بر ما ست .

24- ا ز محقق تا مقلٌد حرفها ست .

25- ا ز نو کیسه قرض مکن ، قرض کردی خرج مکن .

26- ا ز هرچه بدم آ مد ،به سرم آ مد .

27- ا ز هرد ست دا دی با هما ن د ست می گیری .

28- ا زهول حلیم ا فتا د توی دیگ .

29- ا سب را گم کرده ، پی نعلش می گرده .

30- ا ستخری که آ ب ندا رد ، ا ین همه قوربا غه برا ی چی ؟

31- ا شکش د ر مشکشه .

31- ا کبر ندهد خدا ی ا کبر بدهد .

32- ا گر با با ش ندیده بود ،ا دٌعای پا د شا هی می کرد .

33- ا گر برا ی من آ ب ندا رد برا ی تو نا ن دا رد .

34- ا گر بیل زنی با غچه ی خود را بیل بزن .

35- ا گر خیر دا شت ا سمش می شد خیرالله .

36- ا گر علی سا ربا نه مید ونه شتر را کجا بچرونه .

37- ا گر نخورده ا یم نا ن گند م ، دیده ا یم د ر د ست مرد م .

38- ا لف هر جا ئی وهرنقطه مکا نی دا رد .

39- ا ما ن ا ز د وغ لیلی ، ما ستش کم آ بش خیلی .

40- انگشت مکن رنجه به د ر کوفتن کس تا کس نکند رنجه به د ر کوفتنت مشت .

41- ا وٌ ل بچش بعد بگو ترشه .

42- ا وٌلین جرقه ی عشق ، آ خرین جرقه ی عقل ا ست .

43- ا وٌ لین موی سفید ، نخستین شکوفه ی د ورا ن پیری ا ست .

44- ای مگس عرصه ی سیمرغ نه جولا نگه تست عرض خود می بری و زحمت ما می دا ری .

45-ا ین را که زا ئیدی بزرگش کن .

46 ا ین قا فله تا به حشر لنگه .

47 این قد ر سمن هست که یا سمن د رش گمه .

48 این قصٌه سر د را ز دا رد .

49- ا ی نور د یده بجز کشته ند روی .

50- ا ین همه چریدی د نبه ا ت کو .

(( ب ))

1. با پنبه سر یرید ن .
2. با د آ مد و بوی عنبر آ ورد .
3. با دآ ورده را با د می برد .
4. با د مش گرد و می شکند .
5. با طنا ب دیگرا ن به چا ه رفتن .
6. با د مجا ن بم آ فت ندا رد .
7. با رکج به منزل نمی رسد .
8. با ش تا صبح د ولتت بد مد .
9. با هرکه بله با ما هم بله ؟
10. با یک دست ود و هندوا نه .
11. با یک گل بها ر نمی شود .
12. بچرخ تا بچرخیم .
13. بخت که برگرد د فا لوده د ندا ن می شکند .
14. بد خوا ه کسا ن هیچ به مقصد نرسد .
15. بد مکن که بد ا فتی چه مکن که خود ا فتی .
16. بر در می زنم د یوا ر تو بشنو .
17. بزک نمیر بها ر میا د قمپوزه با خیا ر میا د .

18- بسیا ر سفر با ید تا پخته شود خا می .

19- بط را زطوفا ن چه با ک .

20- بنگر که چه می گوید منگر که که می گوید.

21- بوم ا ز تربیت هزا ردستا ن نشود .

22- به تا زی میگه بگیر به آ هو میگه بد و .

23- به حلوا حلوا گفتن دها ن شیرین نمی شود .

24- به دریا رفته می دا ند مصیبتها ی د ریا را .

25- به د شت آ هوی نگرفته مبخش .

26- بهرا م که گور می گرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهرا م گرفت .

27- به را ه با د یه رفتن به ا ز نشستن د رجا ست .

28- به صبر ا ز غوره حلوا می توا ن ساخت .

29- به طوطی گفتند چرا نوکت کج ا ست گفت کدا م کا رم به هرکس ا ست .

30- به عزیزا ن دهند جا ی عزیز .

31- به من بگو د وستت کیست تا بگویم تو کیستی .

32- به هرکجا که روی آ سما ن همین رنگه .

33- بی خبری خوش خبری .

34- بی گدا ر به آ ب زد ن .

35- بی گناه تا پا ی دا ر می رود ا مٌا سر دا ر نمی رود .

36- بین زن کور وشوهر کر همیشه صلح بر قرا را ست .

(( پ ))

1- پا ا ز حد وحد ود خود بیرون گذا شتن .

2- پا به زمین زد ن .

3- پا پوش برا ی کسی د رست کرد ن .

4- پا د ر میا نی کرد ن .

5- پا رچه د وبا را ندا زه بگیر و یک با رببر .

6- پا ی ا ز سر نشنا ختن .

7- پا روی د م سگ گذا شتن .

8- پا ورچین پا ورچین رفتن .

9- پا ها را در یک کفش کرد ن .

10- پنبه را ا ز گوشت به د ر کن .

11- پسر کو نبا شد نشا ن ا ز پد ر تو بیگا نه خوا نش نخوا نش پسر .

12- پول که علف خرس نیست .

13- پیا ز فروش بوی پیا ز را ا حسا س نمی کند .

(( ت ))

1. تا ا بله در جها نه ، مفلس در نمی ما نه .
2. تا بستا ن پدر یتیما نه .
3. تا بستا ن که می خندی فکر ا خم زمستا ن هم با ش .

4- تا پریشا ن نشود کا ربه سا ما ن نرسد .

5- تا تریا ق ا ز عرا ق آ رند ما رگزیده مرده با شد .

6- تا تنور گرم ا ست با ید نا ن را پخت .

7- تا چا ه نخشکد قدر آ ب را نمی دا نیم .

8- تا چرا غ روشنه ، جا نورها ا زسورا خ بیرون می آ یند .

9- تا سه نشه با زی نشه .

10- تا سیه روی شود هرکه د را و غش با شد .

10- تا صلح توا ن کرد د ر جنگ مکوب .

11- تا گوسا له گا و بشه د ل ما د رش آ ب بشه .

12- تا می گویند (ف) ا و می گوید فرٌخ لقا .

13- تا نا ز کن دا ری ، نا ز کن ندا ری پا ها تو د را ز کن .

14- تا نبا شد چیزکی مرد م نگویند چیزها .

15- تا نگرید طفل کی نوشد لبن تا نگرید ا بر کی خند د چمن .

16- تب تند عرقش زود بیرون می آ ید .

17- تحفه ی نطنز .

17- تخم ا گر را کا شتند سبز نشد .

18- تخم مرغ د زد ک شتر د زد می شود .

19- تربیت نا ا هل را چون گرد کا ن بر گنبد ا ست .

20- تره تیزک خرید م قا تق نا نم بشه قا تل جا نم شد .

21- تر وخشک کرد ن .

22- تعا رف کم کن وبر مبلغ ا فزا ی .

23- تفرقه بیندا ز وحکومت کن .

24- تف سر با لا به روی صا حبش برمی گرد د.

25- تلا فی غوره را سر کوزه د رمی آ ورد .

26- تنبل مرو به سا یه سا یه خود ش میا یه .

27- تنها به قا ضی رفتن موجب را ضی برگشتن ا ست .

28- توبه ی گرگ مرگه .

29- تو خود حدیث مفصٌل بخوا ن ا زا ین مجمل .

30- تو مو می بینی و من پیچش مو تو ا برو من ا شا رتها ی ا برو .

31- تو نیکی می کن و د ر د جله ا ندا ز .

32- توی هفت آ سما ن یک ستا ره هم ندا رد .

(( ث ))

1. ثوا ب کرد یم کبا ب شد یم .

(( ج ))

1. جا ده ی د زد زده تا ده روز ا منه .
2. جا روی نو تمیز جا رو می کنه .
3. جا ن به عزرا ئیل نمی دهد .
4. جا ئی ا ز اعرا ب ندا رد .
5. جا ئی بنشین که بلند ت نکنند .
6. جائی رفت که عرب نی نزد .
7. جا ئی که گوشت نیست چغندر سا لا ر ا ست .
8. جا ئی که میوه نیست چغند ر سلطا ن مرکٌبا ت ا ست .
9. جا ئی نمی خوا به که آ ب زیرش بره .
10. جلو قا ضی ومعلق با زی
11. جنگ ا ول بهتر ا ز صلح آ خر ا ست .
12. جوا ب ا بلها ن خا موشی ا ست .
13. جوجه را آ خر پا ئیز می شما رند .
14. جوجه همیشه زیر سبد نمی ما ند .
15. جور ا ستا د به زمهر پد ر .
16. جوینده یا بنده ا ست . (کسا ن گویند هرجوینده ا ی یا بنده خواهد شد ترا می جویم وهرگز نمی یا ذبم چنا ن ا ست ا ین )
17. جها ندیده بسیا رگوید دروغ .
18. جیبش تا ر عنکبوت بسته .
19. جیک جیک مستا نت بود فکر زمستا نت نبود .
20. جیگر جیگره دیگر دیگره .

(( چ ))

1. چا قو دسته ی خودرا نمی برد .
2. چا ه کن همیشه ته چا ه ا ست .
3. چا ه نکن بهر کسی ا ول خود ت د وم کسی .
4. چرا عا قل کند کا ری که با ز آ رد پشیما نی .
5. چراغی را که ا یزد بر فروزد هر آ نکس پف کند ریشش بسوزد .
6. چرا غی که به خا نه روا ست به مسجد حرا م ا ست .
7. چرا غ هیچکس تا صبح نسوزد .
8. چرتش پا ره شد .
9. چشمت را د ر و یش کن.
10. چشمت روز بد نبیند .
11. چشم مبین ود ل مخواه .
12. چشمم آ ب نمی خورد .
13. چشم وگوش بسته .
14. چوب خدا صدا ندا رد .
15. چو به گشتی طبیب ا زخود میا زا ر چرا غ ا ز بور تا ریکی نگه دا ر.
16. چوپا ن دروغگو .
17. چو دا نی وپرسی سؤ ا لت خطا ست .
18. چو م ی بینی که نا بینا وچا ه ا ست ا گر خا موش بنشینی گنا ه ا ست .
19. چون که صد آ ید نود هم نزد ما ست .
20. چون معمٌا حل گشت آ سا ن شود .
21. چها رد یوا ری اختیا ری .
22. چه کلا ه به سر چه سر به کلا ه .
23. چه نا نی به هم قرض می د هند !
24. چه هیزم تری به تو فروخته .

(( ح ))

1. حا لا خر بیا ر وبا قلا با رش کن .
2. حا ل متکلم ا زکلا مش پیدا ست .
3. حرف مرد زینت ا وست .
4. حرف مرد یکی ا ست .
5. حرفی برا ی گفتن دا شتیم .
6. حسا ب حسا به ، کا کا برا د ر .
7. حنا یش د یگر رنگی ندا رد .

(( خ ))

1. خا رج ا زگود که با شی میگی لنگش کن .
2. خا نه ا ز پا یبست ویرا ن ا ست .
3. خانه ی خود را نزد یک قصر ا ربا ب مسا ز .
4. خدا ، ا لا غ را د یده که شا خ بهش ندا ده .
5. خدا را چه د ید ی .
6. خدا کشتی آ نجا که خوا هد برد .
7. خرج که ا ز کیسه ی مهما ن بود حا تم طا ئی شد ن آ سا ن بو د .
8. خر کریم نعل بزن ..
9. خر ما ا ز کرٌگی دم ندا شت .
10. خروس بی محل .

10- خسروآ نست که شیرین بود گفتا رش .

11- خشت ا وٌل گرگذا رد بر زمین معما ر کج گر رسا ند بر فلک با شد هما ن دیوا ر کج .

12- خفته را خفته کی کند بیدا ر.

13- خوا ست ا برویش د رست کند چشمش را هم کور کرد .

14- خوا هی نشوی رسوا همرنگ جما عت شو .

15- خون تو که ا ز خون بقیه رنگینتر نیست .

.

(( د ))

1- دا رند گی وبرا زند گی .

2- دا یه ی مهربا نتر ا ز ما د ر .

3- درحا ل غرق به هر شی ء متوسٌل می شود .

4- د رخت ا ز میوه ا ش شنا خته می شود .

5- د ر د روا زه ی شهر را می توا ن بست ا مٌا د ر دها ن مرد م را نمی توا ن بست .

6- د ر د یزی با زه حیا ی گربه کجا ست .

7- د ر شهر کورها یک چشمی پا د شا هه.

8- د ر عیب نظر مکن که بی عیب خدا ست .

9- د ر نا ا میدی بسی ا مید ا ست .

10- د رویش ، نه بگیر نه بزن .

11- د زدی که فرصت د زدی کردن به د ست نیا ورد خود را ا مین می خوا ند .

12- د ست ا ز سر کچل ما بردا ر .

13- د ست با لا ی د ست بسیا ر ا ست .

14- د ست پیش زده که عقب نیفتد .

15- د ست رد به سینه ی کسی زد ن .

16- د ست روی د ست گذا شتن .

17- د ستم نمک ندا رد .

18- د ست همه را ا ز پشت بسته .

18- د م خروس را با ور کنیم یا قسم حضرت عبا س .

19- د ندا ن ا سب پیشکش را نمی شما رند .

20- د نیا که به آ خر نرسیده .

21- د ود ا ز کنده بلند می شود .

22- د و ده نیم بهتر ا ز یک ده یک ا ست .

23- د ور ا ز شتر بخوا ب وخوا ب آ شفته مبین .

24- د ور با ش ود وست با ش .

25- د وستی خا له خرس .

26- ده د رویش در گلیمی بخسبند ، د و پا دشا ه د ر ا قلیمی نگنجند .

27- د یدن با ور کرد ن ا ست .

28 د یر رسید ن بهتر ا ز هرگز نرسید ن ا ست .

29 د یر وزود د ا رد ا مٌا سوخت وسوز ند ا رد .

30 د یگ به د یگ می گوید رویت سیا ه.

31 د یوا ری کوتا هتر ا ز د یوا ر ما ند یده بود ی ؟

32 د یوا نه چو د یوا نه ببیند خوشش می آ ید .

(( ذ ))

1- ذا ت نا یا فته ا ز هستی بخش کی توا ند که شود هستی بخش .

2- ذ رٌه ذ رٌه جمع گرد د وا نگهی د ریا شود .

3- ذ رٌه ذ رٌه کا ندرینا رض وسما ست جنس خود را هم چو کا ه وکهربا ست .

4- ذ لیخا گفتن یوسف شنید ن شنید ن کی بود ما نند د ید ن .

(( ر ))

1- را ه برو بیرا ه مرو هرچند که را ه د ورتر بود .

2- رطب خورده منع رطب چون کند .

3- رگ د یوا نگیش گل کرد ه .

4- رگ غیرتش جنبید .

5- رنگم ببین ، حا لم بپرس .

6- رود ه د را زی کرد ن .

7- روده ی بزر گ رود ه ی کوچک را خورد .

8- روز ا زنو روزی ا ز نو .

9- روزه ی شک گرفتن .

10- رو که نیست سنگ پا ی قزوینه .

11- ریش وقیچی د ست خود ت ا ست .

12- ریگ د ر کفش د ا شتن .

13- روی د ستش با د کرد ه.

(( ز ))

1. زبا ن به هر طرف بچرخا نی می چرخد .
2. زبا ن سرخ سر سبز را می دهد بر با د.
3. زبا نم مو در آ ورد .
4. زبهر نها د ن چه سنگ و چه زر.
5. زبیما ری بتر بیما ردا ری ا ست .
6. زد وبند کرد ن.
7. زمستا ن می رود ورو سیا هی می ما ند برا ی ذغا ل .
8. زمستا ن نوه ی تا بستا ن ا ست .
9. زمین شوره سنبل بر نیا رد .

10- زنبور د رشت بی مروٌت را گوی با ری چوعسل نمی دهی نیش مزن .

11- زنجیر سگ را که با ز کرد ی د زد حسا ب کا رخود ش می کند .

12- زند گی بشر مثا ل تخم مرغی ا ست د ر د ست بچٌه .

13- زهر چه به مثقا ل چه به خروا ر.

14- زهرخرمنی خوشه ا ی یا فتم .

15- زیر کا سه نیم کا سه ا ی هست .

16- زیره به کرما ن برد ن.

(( ژ ))

.................

(( س ))

1. سا لی که نکوست ا ز بها رش پیدا ست .
2. سخن کز د ل برآ ید لا جرم برد ل نشیند .
3. سرچشمه شا ید گرفتن به بیل ولیکن چو پر شد نشا ید به پیل .
4. سرش تو لا ک خود شه .

5- سرکسی شیره ما لید ن .

6- سرکیسه را تنگ کن ما لت گم نمی شود .

7- سرمه به چشم کور کشید ن .

8- سری که د رد نمی کند د ستما ل نمی بند ند .

9- سکوت نشا نه ی رضا ست .

10- سگ زرد برا د رشغا ل ا ست .

11- سگی که زیا د پا رس می کند نمی گیرد .

12- سنگ به د ر بسته می خورد.

13-سنگ تما م گذا شتن .

14- سنگ مفت و چغوک مفت .

13- سنگ د رشت بردا شتن نشا نه ی نزد ن ا ست .

15- سوا را سب که شدی پیا ده را ا ز یا د مبر.

16- سوا ره کی خبر شد ا ز پیا ده .

17- سیلی نقد به ا ز حلوا ی نسیه ا ست .

18- سینه سپرکرد ن .

(( ش ))

1. شا خ غول شکستن .
2. شا هنا مه آ خرش خوشه .
3. شب آ بستن ا ست تا چه زا ید سحر .
4. شب پره گر وصل آ فتا ب نخوا هد رونق با زا رآ فتا ب نکاهد .
5. شب د را ز ا ست وقلند ر بیکا ر .
6. شب عید ا ست ویا ر ا زمن چغند ر پخته می خوا هد .

7- شتر ا ز خا ر بد ش می آ ید کنج لبش سبز می شود .

8- شتر آ هسته می رود شب وروز .

9- شتر د ر خوا ب بیند پنبه دا نه .

10- شتر د زد ی ود ولا د ولا.

11- شدر د ید ی بگو نه .

12- شتر که خا رمی خوا هد گرد ن د را ز می کند .

13- شتر وکمچه .

14- شریک د زد ورفیق قا فله .

15- شغا ل به ا نگور نمی رسید می گفت ترشه .

16- شیر که ا رزا ن شد گا ونمی خرند .

(( ص ))

1. صا بونش به جا مه ی ما خورد ه.
2. صبر ا یٌوب د اشتن.
3. صبر کوتاه خدا سی سا له .
4. صبر مرهم تمام زخمها ست .
5. صبر وظفر هرد و د وستا ن قد یمند براثر صبر نوبت ظفر آ ید.
6. صد ا ش صبح د ر می آ ید .
7. صد ا ند ا ختی تیر وهر صد خطا ست ا گر را ست گوئی یک ا ندا ز ورا ست .
8. صد با ربد ی کرد ی ود ید ی ثمرش را نیکی چه بدی د ا شت که یک با رنکرد ی .
9. صد با رحسین یک با ر حسن .
10. صد پتک زرگر یک پتک آ هنگر .
11. صد گنجشک با زا ق و وزوقش نیم منه .
12. صد رحمت به کفن د زد ا وٌلی .
13. صد سر را کلا هه وصد کو را عصا .
14. صد من پر قو یک مشت نیست .
15. صد موش را یک گربه کا فیه .
16. صفرا یش به یک لیمو می شکنه .
17. صلا ح مملکت خویش خسروا ن دا نند .

(( ض ))

1. ضا من بهشت وجهنٌمش نیستم .
2. ضرب ا لمثلی نیست که یک جو حقیقت د ر آ ن نبا شد .
3. ضرب مشت نشا ن د ا د ن.
4. ضرربه موقع بهتر ا زمنفعت بی موقع ا ست .
5. ضرر را ا زهر جا جلوش بگیری منفعت ا ست .

(( ط ))

1. طا مع همیشه شرمنده ا ست .
2. طبل تو خا لی .
3. طبل زیر گلیم زد ن .
4. طغا ری بشکند ماستی بریزد جها ن گرد د به کا م کا سه لیسا ن .
5. طنا ب گد ا ئی کسی را برید ن .
6. طوق لعنت برگرد ن کسی ا فتا د ن .

(( ظ ))

1-ظا لم پا ی د یوا ر خودش را می کند .

2- ظا لم همیشه خا نه خرا به .

3- ظاهر وبا طن یکی .

4- ظرف کوچک زود د اغ می شود .

5- ظلم پا ید ا ر نیست .

(( ع ))

1- عا د ت ا وٌل د وست ا نسا ن ا ست وبعد د شمن ا و.

2- عا قبت جوینده یا بند ه ا ست .

3- عا شی پیدا ست ا ز زا ری د ل .

4- عا قبت گذر پوست به د بٌا غخا نه می ا فتد .

5- عا قبت گرگ زا ده گرگ شود گرچه با آ د می بزر گ شود .

6- عا قل تا پی پل می گشت د یوا نه پا برهنه ا ز آ ب گذ شت .

7- عا لم بی عمل د رخت بی ثمر ا ست .

8- عجب کشکی برا یش سا یید م .

9- عجله و عقل با هم جور د رنمی آ یند .

10- عذ ر بد تر ا ز گنا ه .

11- عروس تعریفی شلخته ا زآ ب در آ مد .

12- عیسی به د ین خود موسی به د ین خود .

((غ ))

1. غا ز می چرونه .
2. غفلت موجب پشیما نی ا ست .
3. غلا م به ما ل خوا جه می نا زد و خوا جه به هر د و .
4. غم مرگ برا د ر را برا د رمرد ه می دا ند .
5. غوره نشده مویز شد ه .

(( ف))

1. فتنه د ر خوا ب ا ست بید ا رش مکن .
2. فرد ا که برمن وتو وزد با د مهرگا ن آ نگه شود پد ید که نا مرد ومرد کیست .
3. فرزند بی ا د ب مثل ا نگشت ششم ا ست ا گرببری د رد د ا رد ا گرنبری زشته .
4. فرزند کسی نمی کند فرزند ی گرطوق طلا به گرد نش بر بند ی .
5. فرزند یت را ثا بت کن وآ نگا ه ا دٌ عا ی ا رث ومیرا ث .
6. فرشش زمینه ، لحا فش آ سمونه .
7. فضول را برد ند جهنٌم گفت هیزمش تره .
8. فکر نا ن کن که خربزه آ ب ا ست .
9. فلفل مبین چه ریزه بشکن ببین چه تیزه .
10. فوٌا ره چون بلند شود سرنگون شود .
11. فیل زند ه ا ش صد توما نه ، مرده ا ش هم صد توما ن .
12. فیلش یا د هند وستا ن کرده .
13. فیل زند ه ومرده ا ش یک قیمت د ا رد .
14. فیل وفنجا ن .

(( ق ))

1. قا تل به پا ی خود به پا ی دا ر می رود .
2. قا چ زین را بگیر ا سب د وا نی پیشکش .
3. قد ر زر زرگر شنا سد قد ر گوهر گوهری .
4. قد ر عا فیت کسی دا ند که به مصیبتی گرفتا ر آ ید .
5. قرآ ن کنند حرز وا ما م مبین کشند .
6. قربا ن بند کیفتم ، تا پول دا ری رفیقتم .
7. قربا ن روم خد ا را ، یک با م و د و هوا را .
8. قرض که رسید به میلیون ، هرشب بخور قیمه پلو .
9. قشقلق به پا کرد ن .
10. قطره قطره جمع گرد د وا نگهی د ریا شود .
11. قند توی د ل آ ب شد ن .
12. قوز با لا قوز .
13. قوم و خویش گوشت هم می خورند ، ا ستخوا ن هم را د ور نمی ا ندا زند .

(( ک ))

1. کا چی به ا ز هیچی .
2. کا را زریشه خرا به .
3. کا را زمحکم کا ری عیب نمی کند .
4. کا ر را که کرد ، آ نکه تما م کرد .
5. کا ر نا کرد ه را مزد نبا ید .
6. کا ر ، نیکو کرد ن ا ز ،پر کرد ن ا ست .
7. کا ری بکن بهر ثوا ب نه سیخ بسوزه نه کبا ب .
8. کا سه وکوزه ی کسی به هم ریختن .
9. کا سه هما ن کا سه و آ ش هما ن آ ش .
10. کا سه ی چه کنم د ر د ست د اشتن .
11. کا سه ی دا غتر ا ز أ ش .
12. کا فر همه را به کیش خود پندا رد .
13. کبوتر با کبوتر با ز با با ز .
14. کچل ا گر طبیب بود ی سر خود د وا نمود ی .
15. کس نخا رد پشت من جز نا خن ا نگشت من .
16. کس نگو ید که دو غ من ترش ا ست .
17. کسی ا ستخوا ن خشک را نمی لیسد .
18. کسی که بر پشت شتر نشسته جرأ ت پا یین آ مد ن ند ا رد .
19. کشتیش غرق شد ه .
20. کسی که خفته به روی سریر عزٌت ونا ز شب د را ز وغم پا سبا ن چه می د ا ند .
21. کف د ست که مو ند ا ره با ترا شیدن هم مو د ر نمی آ ورد .
22. کلوخ ا ندا ز را پا سخ به سنگ ا ست .
23. کور ا ز خد ا چه می خوا هد ، د و چشم بینا ..
24. کوزه گر د ر کوزه ی شکسته آ ب می خورد .
25. کولی را گفتند خوش آ مد ، توبره ا ش کشید پیش آ مد .
26. کوه به کوه نمی رسد آ د م به آ د م می رسد .
27. که د شمن به پا ی خود آ مد به گور .

(( گ ))

1. گا و بی شا خ و د م .
2. گد ا حیا ند ا رد .
3. گذ شت آ نچه گذ شت .
4. گذشت برگشت ند ا رد .
5. گربه آ مد ود نبه را برد .
6. گربه را د م حجله کشتن .
7. گربه شیر ا ست د رمصا ف موش لیک موش ا ست د رمصا ف پلنگ .
8. گربه ی مسکین ا گر پر د ا شتی تخم گنجشک ا ز زمین برد ا شتی .
9. گر حکم شود که مست گیرند د ر شهر هر آ نچه هست گیرند .
10. گرد و گرد ا ست ولی هر گرد وئی گرد و نیست .
11. گرسنه با گرسنه بجنگد هر د و غش می کنند .

12- گرگل نیستی خا رهم مبا ش .

13- گرگ با را ن د ید ه.

13- گرگ و میش .

14- گره با د ست بگشا ید مد ه آ زا ر د ند ا ن را .

15- گل ا ز گلش شکفت .

16- گل بود به سبزه هم آ را سته شد .

17- گنجشک چیه که چروک چروکش چه با شه .7

18- گنجشک چیه که کله پا چه ا ش چه با شه .

19- گند م ا زگند م بروید جو ز جو .

20- گنه کرد د ربلخ آ هنگری به شوشتر زد ند گرد ن مسگری .

21- گوسفند ا ز گرگ می ترسد وگرگ ا ز سگ .

22- گوشت را ا زنا خن نمی توا ن جد ا کرد .

23- گهی پشت به زین وگهی زین به پشت .

24- گیرم پدر تو بود فا ضل ا زفضل پد ر ترا چه حا صل .

(( ل ))

1. لا لا ئی بلد ی چرا خوا بت نمی بره .
2. لبا سی که به عا ریت گرفته ا ی تر ا گرم نمی کند .
3. لب بود که د ند ا ن آ مد .
4. لقما ن حکیم را گفتند ا د ب ا ز که آ موختی گفت ا ز بی ا د با ن .
5. لقمه به ا ند ا زه ی د ها ن برد ا شتن .
6. لنگه کفش خورد ن .
7. لیلی را ا ز چشم مجنون با ید د ید .
8. لیلی ومجنو ن پا ی تا سر خوا نده ا یم هم تو ا ز لیلی فزونی هم من مجنون ا ز ا و .
9. لیلی ومجنون سر تا پا برا یش توضیح د ا د ه شد ، آ خر سر پرسید لیلی زن بود یا مرد .

(( م ))

1. ما آ ن بید ی نیستیم که ا زهر با د ی بلرزیم .
2. ما را ببین که به د یوا ر چه کسی تکیه ز د ه ا یم .!
3. ما ر د رآ ستین پرورا ند ن.
4. ما رگزید ه ا ز نخ سیاه و سفید می ترسد .
5. ما ر و پونه .
6. ما ل بد بیخ ریش صا حبشه .
7. ما نه سر پیا زیم و نه ته پیا ز .
8. ماه همیشه پشت ا بر نمی ما ند .
9. ما ه یک شبه پیدا نشه د و شبه پید ا میشه .
10. ما هی را هر وقت ا ز آ ب بگیری تا زه ا ست .
11. ما هی نمی خوا هی د مش بگیر .
12. مثل ا ینکه ا ز بینی فیل ا فتا د ه ا ست .
13. مثل گد ا ی سا مره .
14. مثل لبو قرمز شد ن .
15. محنت زد ه را زهر طرف سنگ آ ید .
16. مرغ زیرک چون به د ا م ا فتد تحمٌل با ید ش .
17. مرغ همسا یه غا زه .

18- مرغی که ا نجیر می خورد نوکش کج ا ست .

19- مشت نمونه ی خروا ر است.

20 – مشک آ ن است که خود ببوید نه آ نکه عطٌار بگوید ..

21- معمٌا چو حل گشت آ سا ن شود .

22- مکش پا ی ا ز گلیم خویش بیرون .

23 مکن تکیه بر یا ری د یگرا ن .

24 مگر سر گنج نشسته ا یم .

25 ملخی یه با رجستی ملخی د وبا رجستی ، با رسوم کف د ستی .

26 من ا زآ سیا ب می آ یم کلا ه تو آ رد یه ؟

27 من ا ز آ نچه ا ز د ها ن تو د رمی آ ید را جع به تو قضا وت می کنم .

28 من ا گر نیکم وگر بد تو برو خود را با ش هر کسی آ ن د رود عا قبت کا ر که کشت .

29 مو را ا ز ما ست کشید ن .

30موش به سورا خ نمی رفت جا روب هم به د مش می بستند .

31 موی سفید که علا مت عقل نیست .

32 مؤمن ا زیک سوراخ د وبا رگزید ه نمی شود .

33مهر ا بله مهر خرس آ مد یقین کین ا و مهر ا ست و مهر ا وست کین .

34 میا نجی می خورد ا ند رمیا ن مشت .

35-میا ن حرف کسی د وید ن .

36- میا ند عوا حلوا خیر نمی کنند .

36- می خوا ستم بیفتم خوب شد هلم د ا د ی .

37- میا ن زمین وآ سما ن ما ند ن .

38- میا ن ما ه من تا ما ه گردون تفا وت ا ز زمین تا آ سما ن ا ست .

39- می پره .

40- می خوا هد ا ز آ ب بگذرد و پا یش هم خیس نشود .

41- می خوا هی عزیز شوی یا کور شو یا د ور شو.

42- میخ د وشا خ بر زمین نرود .

43- مید ا ن به کسی د ا د ن .

44- مید ا ن را خا لی د ید ن .

(( ن ))

1. نا ن خود خورد ن ونشستن ، به که د ر خد مت ا میر بود ن و کمر زرٌین بستن .
2. نا ن خود ش می خوره وحلیم میرزا مهد ی به هم می زنه .
3. نا ن را به نرخ روز خورد ن .
4. نخود هر آ شیه .
5. ند ا ند د رد مسکین شاهزا د ه سوا ره کی خبر شد ا ز پیا ده .
6. نر ا ست ، نه بد وش که ما د ه ا ست .
7. نزن د ر کسی تا نزنند د رت را .
8. نشا د رش تند ا ست .
9. نشخوا ر آ د می زا د حرف ا ست .
10. نصیب کسی را کسی نخورد .
11. نفسش ا ز جا ی گرمی بلند شده .
12. نم پس نمی د هد .
13. نوش د ا روئی وبعد ا ز مرگ سهرا ب آ مد ی .
14. نو که آ مد به با زا ر ، کهنه میشه د ل آ زا ر.
15. نه به ا ین شوری شور ونه به ا ین بی نمکی .
16. نه کور می کند نه شفا می د هد .
17. نیشترش بزنی خونش د ر نمی آ ید .
18. نیکی و پرسش.

(( و))

1- وای به روزی که بگند د نمک.

2- وطن ما د ردوم ا ست .

3- وقت طلا ست .

((ه ))

1. هر ا بری با را ن ند ا ر د.
2. هر جا که نمک خور ی نمکد ا ن مشکن .
3. هرچه آ ن خسرو کند شیرین بود .
4. هرچه برق می زند که طلا نیست .
5. هر چه عوض دا ره گله ند ا ره .
6. هر چی که بگند د نمکش می زنند .
7. هرد م ا ز ا ین با غ بری می رسد تا زه تر ا ز تا زه تری می رسد .
8. هرچیز که به چشم خا ر آ ید شا ید روزی به کا ر آ ید . ( بی سر وپا یی ا گر د رچشم خا رآ ید ترا د ل به دست آ رش که یک روزی به کا ر آ ید ترا )
9. هر شمشیر زن که فرما ند ه نمی شود .
10. هر فرا زی را نشیبی ا ست .
11. هرقد ر پول بد هی هما ن قد ر آ ش می خو ری .
12. هر کجا سنگه پا ی لنگه .
13. هر کس حسود ند ا رد شهرت ند ا رد .
14. هرکسی به فکر خویشه کوسه به فکر ریشه .
15. هرکسی مصلحت خویش نکو می دا ند .
16. هرکسی کا رخود ش با رخود ش آ تش به ا نبا رخود ش .
17. هرکه با د شمنا ن صلح کند سر آ زا ر د وستا ن د ا رد .
18. هرکه با د کا شت طوفا ن د رو می کند .
19. هر که با مش بیش برفش بیشتر.
20. هرکه خربزه خورد با ید پا ی لرز آ ن بنشیند .
21. هرکه را طا ووس با ید جور هند وستا ن کشد .
22. هرکه به ا مید همسا یه نشست گرسنه خوا بید .
23. هرکه گل خوا ست سهیلی حذ ر ا ز خا رنکرد .
24. هرگرگی د م لا نه ا ش شیره .
25. هرگلی بویی د ا رد .
26. هرگلی د ا را ی خا ری ا ست .
27. همرا ه کسی با ش که همرا ه توبا شد .
28. همسا یه ی بد مبا د کس را .
29. هم فا ل وهم تما شا .
30. همنشینم به تا من ا زا و بهتر شوم .
31. همنشین تو ا ز تو به با ید تا ترا عقل و د ا نش ا فزا ید .
32. همه سر وته یک کربا سند .
33. همیشه ما ه پشت ا بر نمی ما ند .
34. هند وا نه زیر بغل کسی د ا د ن .
35. هوا ی همد یگر را دا شتن .
36. هیچ آ بی زود تر ا ز ا شک خشک نمی شود .
37. هیچ کس بد و ن تقصیر غا یب نمی شود .
38. هیچ کس نزند د ر خت بی بر را سنگ .
39. هیچ گلی بی خا ر نیست .

(( ی ))

1- یا خد ا یا خرما .

2- یا ر بد بد تر بود ا ز ما ر بد .

3- یا رومی روم یا زنگی زنگ .

4- یا سین کنند ورد وبه طا ها کشند تیغ .

5- یا مزد ، یا منٌت.

6- یا مکن با پیلبا نا ن د وستی یا بنا کن خا نه ای د ر خورد پیل .

7- یک ا رزن ا زد ستش نمی ریزد .

8- یک با م و د و هوا .

9- یک بز گر ، گلٌه ای را گر می کند .

10- یک تیر و د و نشا ن .

11- یک چیزی بگو ، بگنجه .

12- یک د اغ د ل بس ا ست ا ز برا ی قبیله ا ی .

13- یک د ست صدا ند ا رد .

14- یک د ه آ با د بهتر ا ز صد شهر ویرا ن ا ست .

15- یک سر وصد سود ا.

16- یک سا ل بخور نا ن وتره ، صد سا ل بخور نا ن وکره .

17- یک شا هی پس ا ند ا ز ، یک شا هی د رآ مد ا ست .

18- یک عمر گد ا ئی کرد ه هنوز شب جمعه نمی شنا سد .

19- یک کلا غ و چهل کلا غ .

20- یک گوشش د ره ، یک گوشش د روا زه .

21- یک لحظه غفلت ، یک عمر پشیما نی .

22- یک لقمه نا ن بربری من بخورم یا ا کبری .

23- یک مرده به نا م ، به که صد زند ه به ننگ .

24- یک میخ به خود بزن یک جوا لد وز به د یگرا ن .

25- یک نه ، د و صد آ سا ن .

26- یک وقت ا ز سورا خ سوزن تو میره یه وقت ا ز د ر د روا زه تو نمیره .

27- یکی به نعل می زند یکی به میخ .

28- یکی کمه ، د وتا غمه ، سه تا خا طر جمه .

29- یکی می بره ، یکی می د وزه .

30- یکی نگفت ا لا غت به چند .